Màu ánh sáng làm thay đổi không gian kiến trúc
― Giải thích đơn giản về Kelvin(nhiệt độ màu)và độ hoàn màu ―
INDEX
Màu ánh sáng làm thay đổi không gian kiến trúc ― Giải thích đơn giản về Kelvin(nhiệt độ màu)và độ hoàn màu ―
01 Kelvin(K)= Màu ánh sáng
- Nhiệt độ màu khuyến nghị theo từng không gian kiến trúc
- Định luật Kruithof
- Nhịp sinh học circadian là gì?
02 Độ hoàn màu(Ra)
- Tầm quan trọng của độ hoàn màu(Ra)
- High color rendering "R15"
Ngay cả với đèn có cùng độ sáng, ấn tượng của không gian kiến trúc có thể thay đổi lớn, như “ấm áp”, “thư giãn”, hoặc “món ăn trông ngon hơn”. Sự khác biệt đó được tạo ra bởi “Kelvin(nhiệt độ màu)”, thể hiện màu ánh sáng, và “độ hoàn màu”, thể hiện cách màu sắc của vật thể được nhìn thấy. Trong nhà ở, cửa hàng, văn phòng..., khi chọn đèn, không chỉ độ sáng mà “chất lượng ánh sáng” cũng là điểm rất quan trọng. Bài viết này giải thích dễ hiểu cho người mới bắt đầu về sự khác nhau giữa Kelvin và độ hoàn màu.
Giải thích đơn giản về Kelvin(nhiệt độ màu)và độ hoàn màu
01 Kelvin(K)= Màu ánh sáng
Kelvin(K)là đơn vị thể hiện “màu ánh sáng” của đèn, tiếng Nhật gọi là “nhiệt độ màu”. Giá trị càng thấp thì ánh sáng càng ấm và có sắc đỏ; giá trị càng cao thì ánh sáng càng trắng và có cảm giác xanh hơn.
Ví dụ, khoảng 2700K là “màu bóng đèn” gần với màu cam, thường dùng trong phòng khách, khách sạn và các không gian kiến trúc muốn tạo sự thư giãn hoặc cao cấp. Ngược lại, khoảng 5000K là “màu trắng tự nhiên” gần với ánh sáng tự nhiên, phù hợp với văn phòng, bếp và những nơi cần hiệu quả làm việc.
Ngay cả khi cùng độ sáng, chỉ cần Kelvin khác nhau thì ấn tượng không gian kiến trúc cũng thay đổi rất lớn. Nhiệt độ màu thấp tạo cảm giác thư giãn, còn nhiệt độ màu cao tạo cảm giác sạch sẽ, gọn gàng và môi trường dễ tập trung.
Khi chọn đèn, điều quan trọng là không chỉ xem độ sáng, mà còn suy nghĩ “muốn tạo không gian kiến trúc có bầu không khí như thế nào” để chọn Kelvin phù hợp.
Nhiệt độ màu khuyến nghị theo từng không gian kiến trúc
Hình minh họa là bảng tổng hợp trực quan, dễ hiểu về sự khác nhau của màu ánh sáng theo “nhiệt độ màu (Kelvin)”.
Nhiệt độ màu là đơn vị biểu thị sắc thái màu của ánh sáng. Chỉ số càng thấp thì ánh sáng càng có tông cam ấm; chỉ số càng cao thì ánh sáng càng trắng và hơi xanh.
Ví dụ, 2700K〜3000K là ánh sáng màu bóng đèn ấm, tạo cảm giác thư giãn và thường dùng trong nhà ở hoặc khách sạn. 4000K là ánh sáng trắng tự nhiên, cân bằng. 5000K〜6500K là ánh sáng trắng sáng, tươi mát, phù hợp cho văn phòng, trường học và các không gian làm việc.
Khi vượt quá 10000K, ánh sáng có sắc xanh rất mạnh và thường chỉ dùng cho hồ thủy sinh hoặc chiếu sáng hiệu ứng đặc biệt. Nhiệt độ màu ảnh hưởng lớn đến ấn tượng không gian, sự thoải mái và cách nhìn màu sắc của vật thể, vì vậy cần lựa chọn phù hợp với mục đích sử dụng.
'-Mối quan hệ giữa nhiệt độ màu và độ sáng-
Hiệu ứng Kruithof
Chiếu sáng không chỉ có “độ sáng” mà còn có sự cân bằng với “màu ánh sáng(nhiệt độ màu)”. Một khái niệm nổi tiếng thể hiện mối quan hệ này là “Đường cong Kruithof(Kruithof Curve)”. Đây là quy luật do nhà nghiên cứu Hà Lan Kruithof đề xuất, cho rằng ánh sáng mà con người cảm thấy “thoải mái” cần có sự kết hợp phù hợp giữa độ sáng(độ rọi)và nhiệt độ màu(Kelvin).
Ví dụ, ánh sáng màu bóng đèn ấm(khoảng 2700K)thường dễ tạo cảm giác dễ chịu trong không gian kiến trúc hơi tối, nên được dùng nhiều trong khách sạn và nhà hàng. Ngược lại, ánh sáng trắng từ 5000K trở lên khi kết hợp với môi trường sáng sẽ tạo cảm giác sạch sẽ và dễ tập trung. Vì vậy, nó phù hợp với văn phòng, trường học và không gian kiến trúc làm việc.
Ngược lại, không gian kiến trúc có nhiệt độ màu thấp nhưng quá sáng, hoặc nhiệt độ màu cao nhưng quá tối, có thể tạo cảm giác không tự nhiên và khó chịu. Trong thiết kế chiếu sáng, không chỉ đơn giản là “sáng hay tối”; cân nhắc sự cân bằng với nhiệt độ màu sẽ giúp tạo không gian kiến trúc thoải mái.
'-Sống khỏe hơn bằng ánh sáng-
Nhịp sinh học circadian là gì?
Nhịp sinh học circadian(Circadian Rhythm)là đồng hồ sinh học mà con người lặp lại theo chu kỳ khoảng 24 giờ. Nó kiểm soát giấc ngủ - thức, thân nhiệt, tiết hormone... và đặc biệt chịu ảnh hưởng mạnh của “ánh sáng”.
Khi tiếp xúc với ánh sáng trắng xanh như ánh nắng buổi sáng, não chuyển sang chế độ hoạt động, giúp tăng sự tập trung và tỉnh táo. Ngược lại, vào ban đêm, chuyển sang ánh sáng màu ấm sẽ giúp thư giãn và dẫn đến giấc ngủ tự nhiên. Trong những năm gần đây, “ánh sáng circadian”, thay đổi nhiệt độ màu và độ sáng theo thời gian trong ngày, đang được chú ý tại văn phòng, nhà ở, cơ sở y tế và phúc lợi.
Xem thêm → CIRCADIAN Lighting
02 Độ hoàn màu(Ra)
Độ hoàn màu(Color Rendering Index / CRI)là tính năng thể hiện ánh sáng có thể làm “màu sắc của vật thể trông tự nhiên đến mức nào”. Ngay cả khi cùng độ sáng và nhiệt độ màu, nếu độ hoàn màu thấp, màu da, món ăn hoặc đồ nội thất có thể trông xỉn màu hoặc khác với màu thật.
Thông thường, độ hoàn màu được biểu thị bằng chỉ số “Ra”; càng gần 100 thì càng gần ánh sáng tự nhiên và tái hiện màu sắc đẹp hơn. Ví dụ, Ra80 được dùng nhiều trong văn phòng và nhà ở thông thường; Ra90 trở lên thường được dùng trong nhà ở cao cấp, khách sạn, thời trang, nhà hàng, bảo tàng và các không gian kiến trúc coi trọng vẻ đẹp của màu sắc. Đặc biệt, món ăn trông tươi ngon hơn và làn da trông khỏe mạnh hơn khi độ hoàn màu cao, vì vậy đây là tính năng quan trọng ảnh hưởng lớn đến ấn tượng của không gian kiến trúc.
'-Thay đổi cách nhìn vật thể-
Tầm quan trọng của độ hoàn màu(Ra)
Ví dụ, với ánh sáng có độ hoàn màu cao Ra90 trở lên, màu da trông tự nhiên và có sức sống hơn, còn gỗ thể hiện rõ sự ấm áp và chất liệu vốn có.
Món ăn cũng trông tươi và nhiều màu sắc hơn; màu vải và nội thất được tái hiện trung thực, giúp chất lượng và cảm giác cao cấp của toàn bộ không gian kiến trúc được nâng lên đáng kể.
Ngược lại, với đèn có Ra thấp, sắc mặt có thể trông kém, món ăn trông không ngon, vật liệu có thể bị phẳng và rẻ tiền.
Đặc biệt trong nhà ở, khách sạn, nhà hàng, cửa hàng thời trang, bảo tàng và các không gian kiến trúc coi trọng “sự thoải mái” hoặc “sức hút của vật liệu”, có thể nói độ hoàn màu là yếu tố ảnh hưởng đến giá trị không gian kiến trúc.
Chiếu sáng không chỉ để “làm sáng”, mà còn là yếu tố quan trọng quyết định “không gian kiến trúc được cảm nhận như thế nào”. Chính vì vậy, không chỉ độ sáng và nhiệt độ màu, mà cả Ra(độ hoàn màu)cũng cần được chú ý để tạo nên không gian kiến trúc thoải mái và cao cấp hơn.
'-Rất được phụ nữ yêu thích-
High color rendering "R15"
R15 là chỉ số thể hiện “khả năng tái hiện màu da” mà chỉ số hoàn màu chung(Ra)không đo được. Giá trị càng cao, làn da con người càng trông tự nhiên, khỏe mạnh và đẹp hơn.
Ngay cả với đèn có Ra chung cao, da vẫn có thể trông xanh xao hoặc thiếu sắc hồng; nhưng LED có R15 cao có thể tạo ấn tượng cao cấp và dễ chịu hơn trong khách sạn, nhà ở, thời trang, không gian kiến trúc làm đẹp...
Tổng kết
01 Kelvin(K)= Màu ánh sáng
- Kelvin(nhiệt độ màu)là yếu tố ảnh hưởng lớn đến ấn tượng và sự thoải mái của không gian kiến trúc.
- Cần lựa chọn có cân nhắc sự cân bằng với độ sáng và nhịp sinh học circadian.
02 Độ hoàn màu(Ra)
- Độ hoàn màu(Ra)là tính năng ảnh hưởng đến cách nhìn màu da, món ăn, vật liệu...
- Để làm màu da trông tự nhiên và đẹp hơn, việc chú ý đến cả Ra và R15 là rất hiệu quả.
Chiếu sáng không chỉ là thiết bị để “làm sáng”, mà còn là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến ấn tượng của không gian kiến trúc, sự thoải mái và cả cảm giác của con người. Khi hiểu nhiệt độ màu(Kelvin)và độ hoàn màu(Ra), quý khách có thể tạo môi trường ánh sáng phù hợp nhất cho từng không gian kiến trúc như nhà ở, cửa hàng, văn phòng... Hãy hiểu đặc điểm của ánh sáng và thử lập kế hoạch ánh sáng phù hợp với mục đích và cách sử dụng không gian kiến trúc.
Blog posts
Xem tất cả-
Các loại đèn chiếu sáng và cách lựa chọn ― Kiến...
Đèn chiếu sáng có nhiều loại khác nhau như đèn downlight, đèn spotlight, đèn thả trần và đèn hắt gián tiếp. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu...
Các loại đèn chiếu sáng và cách lựa chọn ― Kiến...
Đèn chiếu sáng có nhiều loại khác nhau như đèn downlight, đèn spotlight, đèn thả trần và đèn hắt gián tiếp. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu...
-
Màu sắc ánh sáng có thể thay đổi không gian — G...
Màu sắc của ánh sáng trong không gian quan trọng đến mức có thể nói rằng nó quyết định ấn tượng của cả không gian. Để tránh thất bại khi...
Màu sắc ánh sáng có thể thay đổi không gian — G...
Màu sắc của ánh sáng trong không gian quan trọng đến mức có thể nói rằng nó quyết định ấn tượng của cả không gian. Để tránh thất bại khi...
-
Sự khác biệt giữa lumen và lux là gì? ― Giải th...
Giải thích dễ hiểu về sự khác biệt giữa “lm (lumen)” và “lx (lux)” thường thấy khi chọn đèn chiếu sáng.Lumen thể hiện lượng ánh sáng phát ra, còn lux...
Sự khác biệt giữa lumen và lux là gì? ― Giải th...
Giải thích dễ hiểu về sự khác biệt giữa “lm (lumen)” và “lx (lux)” thường thấy khi chọn đèn chiếu sáng.Lumen thể hiện lượng ánh sáng phát ra, còn lux...